Delhi Crime en Dark Winds (Netflix)

Twee boeiende politieseries die ik met veel plezier gekeken heb. Het bijzondere van de series: Delhi Crime speelt zich af in Delhi, in India, Dark Winds in het Navajo-gebied in het zuidwesten van de Verenigde Staten. Twee werelden die me niet vertrouwd zijn: De Indiase en de Navajo cultuur, gespeeld door Indiase en Navajo acteurs. Dit zijn dus geen doorsnee Westerse series. Daar geniet ik van: de andere perspectieven zorgen voor verrassingen en maken me bewust van de gekleurde bril die ik zelf op heb.

Delhi Crime volgt een klein rechercheteam in Delhi onder leiding van Deputy Commisioner of Police Vartika Chaturvedi. Seizoen 1 is gebaseerd op de gruwelijke groepsverkrachting in 2012 van een jonge vrouw, de Nirbhaya case. Het incident leidde tot nationale en daarna tot wereldwijde protesten tegen het onvermogen van overheden om vrouwen te beschermen tegen sexueel geweld. In seizoen 1 zien we hoe het rechercheteam met zeer beperkte middelen de daders opspoort. Dat gebeurt onder hoge druk van bovenaf want ook politici en de top van het politieapparaat staan onder zware kritiek. Het leidt tot een race tegen de klok waarbij het rechercheteam er in slaagt om de zes verdachten één voor één op te sporen en te arresteren.

Dit is geen doorsnee Bollywood serie. De dialogen zijn scherp, de emoties zijn veelkleurig en soms ook heel intens. Toewijding aan het politiewerk en het onderhouden van goede relaties in het privé leven staan op gespannen voet: de agenten hebben ook partners, en kinderen, die zorg en liefde nodig hebben en die kunnen ze nu niet geven. Dat geeft onbegrip en verwijdering.

Maar soms verbaas ik me. Zijn verdachten altijd zo kinderlijk angstig als ze verhoord worden, en mag er maar zo op los geslagen worden? En klaarblijkelijk is het uittrekken van je schoen en die naar iemand gooien een diepe belediging? En dan de voor ons onbekende schaamtecultuur: één van de laatste verdachten geeft zich over wanneer het arrestatieteam hem bedreigt zijn moeder in te lichten over zijn misdaad. Tegelijkertijd gebruikt het polititeteam alle modene digitale hulpmiddelen die ons zo vertrouwd zijn. Misschien is Delhi Crime te Westers in India, en te Indiaas voor het Westen...

Seizoen 2 en 3 volgen dezelfde patronen, thema's en verhaallijnen. Dat maakt dat seizoen 3 iets voorspelbaars over zich heeft. 

Dan naar Dark Winds. Deze speelt zich af in Navajo County, een gebied op de grens van de staten Arizona, Utah, Colorado, en New Mexico. Zahn Mc.Clarnon speelt op overtuigende wijze de hoofdrol van Joe Leaphorn, een Navajo politieman die in seizoen 1 te maken krijgt met een overval op een geldtransport en enkele weken later een dubbele moord. Het begin van een mooie gecompliceerde plot die fraai wordt uitgewerkt. 

Net zo als Delhi Crime heeft Dark Winds een heel eigen sfeer. Meteen in het oog springend zijn is de prachtige natuur: de woestijn en de bergen, de vergezichten met strakblauwe luchten. Maar er is meer. De Navajo's gaan anders met elkaar om: ingehouden, beheerst, diepe gevoelens worden niet zo maar uitgesproken. En dan is er de spirituele wereld: de medicijnman of -vrouw, witchcraft en vervloekingen. Het wordt allemaal kunstig in het verhaal geweven. Daardoor krijg je een prachtige inkijk in een heel andere wijze van samenleven, problemen oplossen, en hoe je omgaat met ethische dilemma's. 

Boban in de vastentijd

 In de krant lees ik een lovende recensie over de tweede voorstelling Bruto van Boban Braspenning. Ik ben geen liefhebber van cabaret maar ik besluit een uitzondering te maken: dit zou wel eens een mooie avond kunnen worden. Alleen.... is dit een passend vermaak in de vastentijd? Daar kom ik aan het eind op terug. 

Eerst naar de voorstelling, in Odeon in Zwolle. Ik kom er voor het eerst. Er heerst een gezellige sfeer en ik ben snel voorzien van een kop koffie. De zaal is niet al te groot, ruim 200 personen schat ik, het aantal rijen tellend. Veel beenruimte heb ik niet. De nieuwere theater- en bioscoopzalen zijn duidelijk luxer. Op het podium staan twee gitaren en een vleugel klaar. Even na half negen komt Boban het podium op en begint de show. Een korte humoristische introductie "wie is Boban Braspenning" volgt. Ik kan het waarderen: de privé persoon èn de cabaretier Boban zijn beiden aanwezig. Dat maakt een eerlijke indruk op me, en die wordt later versterkt in de voorstelling.

Er zijn twee thema's: de superrijken, en de maakbaarheid van geluk en liefde. Het eerste zit vol morele verontwaardiging, het tweede is veel persoonlijker want het gaat over zijn eigen liefdesrelatie die stuk liep. De sketches zijn briljant: wat een mooie taalvondsten, en wat zet hij mooie typetjes neer. Hij weet ons als publiek gemakkelijk bij zijn verhaal te betrekken. Dat doet hij soms op een manier die ik te goedkoop vind: "Ik heb jullie nog niet goed genoeg gehoord, Zwolle, wat zeggen jullie nou?" Maar op andere momenten gaat hij met het publiek in discussie en improviseert hij erop los. Leuk voorbeeld: Hij vertelt hoe hij in zijn eerste show crowdfunding had gedaan met een QR-code, opbrengst te besteden aan de aflossing van zijn studieschuld. Tot zijn eigen verbazing hield hij er geld aan over. En nu stelt hij ons, Zwolle, de vraag of hij wel of niet inkomstenbelasting moet gaan betalen. Dat levert een hilarisch gesprek op, dat natuurlijk ook betrekking heeft op de superrijken die op allerlei manieren de belastingen weten te ontwijken. 

De liedjes zijn mooi en brengen soms ook rust in de show. En die stukgelopen liefdesrelatie: wat een prachtig tijdsbeeld van het gedoe over narcisme, zelfreflectie, de psycholoog, eindeloze gesprekken voeren. 

Dan nog mijn persoonlijke vraag aan het begin: Is dit voor mij een passend vermaak in de vastentijd, of leidt het af? Want de vastentijd, en ik heb het natuurlijk over de 40-dagentijd voorafgaand aan het Paasfeest, is toch een periode van verstilling, inkeer, en bezinning? Maar bezinning staat nooit los van gerechtigheid doen. Dat laatste klinkt wat groot en zwaar, maar volgens mij kan het ook klein blijven: goede dingen doen die bijdragen aan een integere, eerlijke, en dus goede samenleving. De ethische vragen die Boban Braspenning oproept gaan hier over: wat kunnen wij zelf eraan doen, niet alleen in ons eigen kleine wereldje, maar ook op systeemniveau? Met die vragen ging ik weer naar huis. Een ontspannende en aan het denken zettende cabaretvoorstelling in de vastentijd, boeiend.